Π ΡΠ΅ΡΠ΅Π΄ΠΈΠ½Π΅ XIX Π²Π΅ΠΊΠ°, Π΅ΡΡ Π΄ΠΎ ΡΡΡΠ΄ΠΎΠ² ΠΠΆ. ΠΠΈΡΡΠ΅ΡΠ°, Π½Π΅ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ Ρ
ΠΈΡΡΡΠ³ΠΈ ΡΡΠ°Π»ΠΈ ΠΈΡΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΠΎΠ²Π°ΡΡ Π² ΡΠ°Π±ΠΎΡΠ΅ ΠΌΠ΅ΡΠΎΠ΄Ρ ΠΏΠΎ ΡΠ½ΠΈΡΡΠΎΠΆΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΈΠ½ΡΠ΅ΠΊΡΠΈΠΈ. ΠΡΠΎΠ±ΡΡ ΡΠΎΠ»Ρ Π² ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΠΈ Π°Π½ΡΠΈΡΠ΅ΠΏΡΠΈΠΊΠΈ Π² ΡΡΠΎΡ ΠΏΠ΅ΡΠΈΠΎΠ΄ ΡΡΠ³ΡΠ°Π»ΠΈ Π. ΠΠ΅ΠΌΠΌΠ΅Π»ΡΠ²Π΅ΠΉΡ ΠΈ Π. Π. ΠΠΈΡΠΎΠ³ΠΎΠ².
ΠΠ΅Π½Π³Π΅ΡΡΠΊΠΈΠΉ Π°ΠΊΡΡΠ΅Ρ ΠΠ³Π½Π°Ρ ΠΠ΅ΠΌΠΌΠ΅Π»ΡΠ²Π΅ΠΉΡ Π² 1847 Π³. ΠΏΡΠ΅Π΄ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠΆΠΈΠ» Π²ΠΎΠ·ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎΡΡΡ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΡ Ρ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½ ΠΏΠΎΡΠ»Π΅ΡΠΎΠ΄ΠΎΠ²ΠΎΠΉ Π³ΠΎΡΡΡΠΊΠΈ (ΡΠ½Π΄ΠΎΠΌΠ΅ΡΡΠΈΡΠ° Ρ ΡΠ΅ΠΏΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΌΠΈ ΠΎΡΠ»ΠΎΠΆΠ½Π΅Π½ΠΈΡΠΌΠΈ) Π²ΡΠ»Π΅Π΄ΡΡΠ²ΠΈΠ΅ Π·Π°Π½Π΅ΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΡΡΡΠ΄Π΅Π½ΡΠ°ΠΌΠΈ ΠΈ Π²ΡΠ°ΡΠ°ΠΌΠΈ ΠΏΡΠΈ Π²Π°Π³ΠΈΠ½Π°Π»ΡΠ½ΠΎΠΌ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΈ ΡΡΡΠΏΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΡΠ΄Π° (ΡΡΡΠ΄Π΅Π½ΡΡ ΠΈ Π²ΡΠ°ΡΠΈ Π·Π°Π½ΠΈΠΌΠ°Π»ΠΈΡΡ ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ Π² Π°Π½Π°ΡΠΎΠΌΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΌ ΡΠ΅Π°ΡΡΠ΅).
ΠΠ΅ΠΌΠΌΠ΅Π»ΡΠ²Π΅ΠΉΡ ΠΏΡΠ΅Π΄Π»ΠΎΠΆΠΈΠ» ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π΄ Π²Π½ΡΡΡΠ΅Π½Π½ΠΈΠΌ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ΠΌ ΠΎΠ±ΡΠ°Π±Π°ΡΡΠ²Π°ΡΡ ΡΡΠΊΠΈ Ρ
Π»ΠΎΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΈΠ·Π²Π΅ΡΡΡΡ ΠΈ Π΄ΠΎΠ±ΠΈΠ»ΡΡ ΡΠ΅Π½ΠΎΠΌΠ΅Π½Π°Π»ΡΠ½ΡΡ
ΡΠ΅Π·ΡΠ»ΡΡΠ°ΡΠΎΠ²: Π² Π½Π°ΡΠ°Π»Π΅ 1847 Π³. ΠΏΠΎΡΠ»Π΅ΡΠΎΠ΄ΠΎΠ²Π°Ρ Π»Π΅ΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΡ Π²ΡΠ»Π΅Π΄ΡΡΠ²ΠΈΠ΅ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΡ ΡΠ΅ΠΏΡΠΈΡΠ° ΡΠΎΡΡΠ°Π²Π»ΡΠ»Π° 18,3%, Π²ΠΎ Π²ΡΠΎΡΠΎΠΉ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΠΈΠ½Π΅ Π³ΠΎΠ΄Π° ΡΠ½ΠΈΠ·ΠΈΠ»Π°ΡΡ Π΄ΠΎ 3%, Π° Π½Π° ΡΠ»Π΅Π΄ΡΡΡΠΈΠΉ Π³ΠΎΠ΄ — Π΄ΠΎ 1,3%. ΠΠ΄Π½Π°ΠΊΠΎ ΠΠ΅ΠΌΠΌΠ΅Π»ΡΠ²Π΅ΠΉΡΠ° Π½Π΅ ΠΏΠΎΠ΄Π΄Π΅ΡΠΆΠ°Π»ΠΈ, Π° ΡΡΠ°Π²Π»Ρ ΠΈ ΡΠ½ΠΈΠΆΠ΅Π½ΠΈΠ΅, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΠΎΠ½ ΠΈΡΠΏΡΡΠ°Π», ΠΏΡΠΈΠ²Π΅Π»ΠΈ ΠΊ ΡΠΎΠΌΡ, ΡΡΠΎ Π°ΠΊΡΡΠ΅Ρ Π±ΡΠ» ΠΏΠΎΠΌΠ΅ΡΡΠ½ Π² ΠΏΡΠΈΡ
ΠΈΠ°ΡΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΡΡ Π»Π΅ΡΠ΅Π±Π½ΠΈΡΡ, Π° Π·Π°ΡΠ΅ΠΌ, ΠΏΠΎ ΠΏΠ΅ΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΈΡΠΎΠ½ΠΈΠΈ ΡΡΠ΄ΡΠ±Ρ, Π² 1865 Π³. ΡΠΌΠ΅Ρ ΠΎΡ ΡΠ΅ΠΏΡΠΈΡΠ° Π²ΡΠ»Π΅Π΄ΡΡΠ²ΠΈΠ΅ ΠΏΠ°Π½Π°ΡΠΈΡΠΈΡ, ΡΠ°Π·Π²ΠΈΠ²ΡΠ΅Π³ΠΎΡΡ ΠΏΠΎΡΠ»Π΅ ΡΠ°Π½Π΅Π½ΠΈΡ ΠΏΠ°Π»ΡΡΠ° Π²ΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌΡ Π²ΡΠΏΠΎΠ»Π½Π΅Π½ΠΈΡ ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠΉ ΠΈΠ· ΠΎΠΏΠ΅ΡΠ°ΡΠΈΠΉ.
ΠΠΈΠΊΠΎΠ»Π°ΠΉ ΠΠ²Π°Π½ΠΎΠ²ΠΈΡ ΠΠΈΡΠΎΠ³ΠΎΠ² Π½Π΅ ΡΠΎΠ·Π΄Π°Π» ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΡ
ΡΠ°Π±ΠΎΡ ΠΏΠΎ Π±ΠΎΡΡΠ±Π΅ Ρ ΠΈΠ½ΡΠ΅ΠΊΡΠΈΠ΅ΠΉ. ΠΠΎ ΠΎΠ½ Π±ΡΠ» Π±Π»ΠΈΠ·ΠΎΠΊ ΠΊ ΡΠΎΠ·Π΄Π°Π½ΠΈΡ ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΎΠ± Π°Π½ΡΠΈΡΠ΅ΠΏΡΠΈΠΊΠ΅. ΠΡΡ Π² 1844 Π³. Π. Π. ΠΠΈΡΠΎΠ³ΠΎΠ² ΠΏΠΈΡΠ°Π»: «ΠΡ Π½Π°Ρ Π½Π΅Π΄Π°Π»Π΅ΠΊΠΎ ΡΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌΡ, ΠΊΠΎΠ³Π΄Π° ΡΡΠ°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΠ΅ ΠΈΠ·ΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΡΡΠ°Π²ΠΌΠ°ΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ
ΠΈ Π³ΠΎΡΠΏΠΈΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΡ
ΠΌΠΈΠ°Π·ΠΌ Π΄Π°ΡΡ Ρ
ΠΈΡΡΡΠ³ΠΈΠΈ Π΄ΡΡΠ³ΠΎΠ΅ Π½Π°ΠΏΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅» (miasma — Π·Π°Π³ΡΡΠ·Π½Π΅Π½ΠΈΠ΅, Π³ΡΠ΅Ρ.). Π. Π. ΠΠΈΡΠΎΠ³ΠΎΠ² ΠΏΠΎΡΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ ΠΎΡΠ½ΡΡΡΡ ΠΊ ΡΡΡΠ΄Π°ΠΌ Π. ΠΠ΅ΠΌΠΌΠ΅Π»ΡΠ²Π΅ΠΉΡΠ° ΠΈ ΡΠ°ΠΌ ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ» Π² ΠΎΡΠ΄Π΅Π»ΡΠ½ΡΡ
ΡΠ»ΡΡΠ°ΡΡ
Π΄Π»Ρ Π»Π΅ΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΡΠ°Π½ Π°Π½ΡΠΈΡΠ΅ΠΏΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠ΅ Π²Π΅ΡΠ΅ΡΡΠ²Π° (Π½ΠΈΡΡΠ°Ρ ΡΠ΅ΡΠ΅Π±ΡΠ°, Ρ
Π»ΠΎΡΠ½ΡΡ ΠΈΠ·Π²Π΅ΡΡΡ, Π²ΠΈΠ½Π½ΡΠΉ ΠΈ ΠΊΠ°ΠΌΡΠΎΡΠ½ΡΠΉ ΡΠΏΠΈΡΡΡ, ΡΡΠ»ΡΡΠ°Ρ ΡΠΈΠ½ΠΊΠ°).
Π Π°Π±ΠΎΡΡ Π. ΠΠ΅ΠΌΠΌΠ΅Π»ΡΠ²Π΅ΠΉΡΠ° ΠΈ Π. Π. ΠΠΈΡΠΎΠ³ΠΎΠ²Π° Π½Π΅ ΠΌΠΎΠ³Π»ΠΈ ΡΠΎΠ²Π΅ΡΡΠΈΡΡ ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΡΠΎΡ Π² Π½Π°ΡΠΊΠ΅. Π’Π°ΠΊΠΎΠΉ ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΡΠΎΡ Π±ΡΠ» Π²ΠΎΠ·ΠΌΠΎΠΆΠ΅Π½ ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΠΏΡΠΈ ΠΏΠΎΠΌΠΎΡΠΈ ΠΌΠ΅ΡΠΎΠ΄Π°, ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π°Π½Π½ΠΎΠ³ΠΎ Π½Π° Π±Π°ΠΊΡΠ΅ΡΠΈΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ. ΠΠΎΡΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΡ Π»ΠΈΡΡΠ΅ΡΠΎΠ²ΡΠΊΠΎΠΉ Π°Π½ΡΠΈΡΠ΅ΠΏΡΠΈΠΊΠΈ, Π±Π΅Π·ΡΡΠ»ΠΎΠ²Π½ΠΎ, ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±ΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°Π»ΠΈ ΡΠ°Π±ΠΎΡΡ ΠΡΠΈ ΠΠ°ΡΡΠ΅ΡΠ° ΠΎ ΡΠΎΠ»ΠΈ ΠΌΠΈΠΊΡΠΎΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΠ·ΠΌΠΎΠ² Π² ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡΠ°Ρ
Π±ΡΠΎΠΆΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΈ Π³Π½ΠΈΠ΅Π½ΠΈΡ (1863).